Miejskie Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w Krakowie

8 lutego 2026

Grypa w natarciu, czy warto się jeszcze zaszczepić przeciw grypie

Grypa to zakaźna choroba wirusowa, która przenosi się drogą kropelkową i może prowadzić do poważnych powikłań pogrypowych, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego czy zaostrzenie chorób przewlekłych. Każdego roku na grypę choruje w Polsce nawet kilka milionów osób, a szczególnie narażeni na powikłania są seniorzy, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami układu oddechowego, krążenia i cukrzycą.

Szokujące są dane Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie zachorowań na grypę. To już nie jest ostrzeżenie, a alarm. Polacy umierają na grypę — od września do lutego z powodu grypy zmarło 1061 osób. Najwięcej zgonów i hospitalizacji jest w grupie powyżej 50. roku życia — przekazał dr n. med. Paweł Grzesiowski. Dodał, że do marca trwa szczytowy okres zachorowań na grypę i wciąż nie jest za późno, by się zaszczepić. Sprawa jest poważna. W analogicznym okresie w poprzednim sezonie grypowym liczba zgonów wyniosła 1538, ale wtedy było 260 tys. zachorowań więcej niż teraz.

 W sezonie 2025/2026 dostępne są nowe szczepionki na grypę, dostosowane do aktualnych szczepów wirusa grypy rekomendowanych przez WHO:

  • Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra, Efluelda Tetra.
  • Najlepiej szczepić się we wrześniu-listopadzie, odporność rozwija się po około 2 tygodniach i trwa do 12 miesięcy, ale można jeszcze teraz.
  1. Szczepionka na grypę, to preparat zawierający inaktywowane (czyli: „zabite”) lub rekombinowane fragmenty wirusa grypy – nie powoduje choroby, ale pobudza organizm do wytworzenia odporności na dany rodzaj wirusa.
  2. Po podaniu szczepionki układ odpornościowy tworzy przeciwciała, które chronią przed zachorowaniem lub łagodzą przebieg infekcji w danym sezonie.
  3. Skład szczepionki zmienia się co roku, bo szczepy wirusa grypy stale mutują; WHO co sezon rekomenduje nową kombinację, w tym roku szczepimy się szczepionką na sezon 2025/2026.
  4. Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na grypę, hospitalizacji i wystąpienia poważnych powikłań.
  5. Skutki uboczne: mogą obejmować miejscowe zaczerwienienie, lekki ból mięśni, gorączkę lub ogólne złe samopoczucie – zwykle ustępują w ciągu 1-2 dni.

Uwaga! Szczepionka przeciw grypie nie chroni w 100%, ale znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia, ciężkiego przebiegu i groźnych powikłań, zwłaszcza u osób z grup ryzyka.

Szczepionki przeciw grypie

Każda z w/w wymienionych szczepionek przeciw grypie zawiera cztery zaktualizowane szczepy wirusa (A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria, B/Yamagata), co zapewnia szeroką ochronę przed zakażeniem w sezonie 2025/2026.

W sezonie 2025/2026 szczepienia są bezpłatne lub refundowane ze środków publicznych dla wybranych grup. Warto pamiętać, że rodzaj szczepionki wpływa na wysokość refundacji.

Refundacja i bezpłatne szczepienia na grypę 2025/2026:

  • 100% refundacji: dzieci powyżej 6 miesiąca życia do 18 lat, osoby powyżej 65 lat, kobiety w ciąży.
  • 50% refundacji: dorośli w wieku 18–64 lata (dodatkowo 50% refundacji przysługuje także na szczepionkę wysokodawkową dla osób 60+).

W zależności od rodzaju szczepionki pacjent z refundacją 50% zapłaci średnio od ok. 26 zł do ok. 81 zł.

Uwaga! Aby skorzystać z refundacji, potrzebna jest recepta od lekarza lub farmaceuty.

Jak i gdzie zaszczepić się przeciw grypie w sezonie?

Szczepienia ochronne przeciw grypie można wykonać w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej lub w wybranych aptekach. Podanie szczepionki jest poprzedzone kwalifikacją do szczepienia. Szczepienia w aptekach dostępne są tylko dla osób dorosłych. Pamiętaj też, że nie wszystkie apteki realizują szczepienia. Zapytaj w wybranej placówce o dostępność usługi lub sprawdź aktualną listę aptek na stronie https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece

Jak przygotować się do szczepienia przeciw grypie 2025/2026?

  • upewnij się, że nie masz gorączki ani infekcji (wysoka gorączka, kaszel,  złe samopoczucie, przeziębienie – najczęściej wykluczają szczepienie przeciwko grypie),
  • poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i chorobach przewlekłych,
  • jeśli wykonujesz również szczepienie przeciw COVID-19, lekarz może zalecić 2-3-dniowy odstęp, ale nie jest to wymagane.

Jak przebiega szczepieni?

  • szczepionka na grypę w sezonie 2025/2026 podawana jest w formie wstrzyknięcia,
  • cały zabieg trwa kilka minut,
  • po podaniu zaleca się 15-minutową obserwację,
  • szczepienie można wykonać w aptece lub przychodni – wymagana jest recepta, którą może wystawić lekarz rodzinny lub farmaceuta.

Po szczepieniu:

  • może wystąpić miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, złe samopoczucie, objawy zazwyczaj ustępują samoistnie,
  • unikaj forsownego wysiłku przez 1-2 dni po szczepieniu,
  • jeśli objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.

Kiedy najlepiej wykonać szczepienie przeciwko grypie?

  • Najlepszy moment na szczepienie 2025/2026 to wrzesień-listopad, najlepiej przed szczytem zachorowań na grypę, który zazwyczaj przypada na okres od października do marca.
  • Jeśli planujesz szczepionkę w listopadzie/grudniu – nie przejmuj się, wciąż jest czas na zdobycie odporności przed wzrostem zachorowań na początku roku, kluczowa jest profilaktyka.
  • Odporność rozwija się po ok. 2 tygodniach od momentu przyjęcia szczepionki – dlatego warto zaszczepić się przeciwko grypie jak najwcześniej.

Na jak długo wystarczy szczepienie na grypę?

  1. Czas trwania odporności po szczepionce zależy od wielu czynników, m.in. od jej rodzaju.
  2. Odporność utrzymuje się przez 6-12 miesięcy.
  3. Skład szczepionki zmienia się co roku, dlatego szczepienie należy powtarzać co sezon.
  4. Wysoka skuteczność utrzymuje się tylko wobec szczepów obecnych w danym sezonie jesienno-zimowym.
  5. Aby zachować odporność, szczep się przeciwko grypie raz w roku, najlepiej jesienią.

Każda osoba, od ukończenia 6. miesiąca życia, powinna pomyśleć o zaszczepieniu się przeciwko grypie. Szczególnie istotne jest to dla określonych grup ryzyka, które są wyjątkowo narażone na zachorowanie, ciężki przebieg choroby i powikłania pogrypowe.

Kto powinien szczególnie zadbać o szczepienie?

  • osoby starsze (powyżej 65. roku życia),
  • kobiety w ciąży,
  • dzieci uczęszczające do żłobków i przedszkoli,
  • osoby z osłabioną odpornością,
  • osoby z chorobami serca i układu krążenia, oddechowego i neurologicznymi,
  • pacjenci z cukrzycą, otyłością i niewydolnością nerek,
  • osoby z chorobami przewlekłymi i po przeszczepach,
  • pracownicy ochrony zdrowia, domów opieki i pomocy społecznej,
  • osoby mieszkające z małymi dziećmi lub seniorami.

Pamiętaj! Decydując się na szczepienie, chronisz nie tylko siebie, ale również swoich bliskich, ograniczając ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa grypy w Twoim otoczeniu.

Szczepienia przeciw grypie – skutki uboczne szczepionki przeciw grypie są bezpieczne, a działania niepożądane – łagodne i krótkotrwałe.

Możliwe objawy po szczepieniu, powikłania i skutki uboczne szczepień na grypę to m.in.:

  • ból w miejscu wykonania szczepienia,
  • zaczerwienienie skóry w miejscu podania,
  • obrzęk w miejscu wstrzyknięcia,
  • niewielka gorączka (lekko podwyższona temperatura ciała),
  • dreszcze,
  • bóle mięśni,
  • bóle stawów,
  • bóle głowy,
  • ogólne złe samopoczucie,
  • zmęczenie,
  • miejscowe zaczerwienienie skóry,
  • rzadziej – reakcje alergiczne (świąd, pokrzywka).

Pamiętaj! Większość objawów ustępuje po 1-2 dniach. Objawy i skutki uboczne mogą się różnić – przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.