8 lutego 2026
Grypa w natarciu, czy warto się jeszcze zaszczepić przeciw grypie
Grypa to zakaźna choroba wirusowa, która przenosi się drogą kropelkową i może prowadzić do poważnych powikłań pogrypowych, takich jak zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego czy zaostrzenie chorób przewlekłych. Każdego roku na grypę choruje w Polsce nawet kilka milionów osób, a szczególnie narażeni na powikłania są seniorzy, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami układu oddechowego, krążenia i cukrzycą.
Szokujące są dane Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie zachorowań na grypę. To już nie jest ostrzeżenie, a alarm. Polacy umierają na grypę — od września do lutego z powodu grypy zmarło 1061 osób. Najwięcej zgonów i hospitalizacji jest w grupie powyżej 50. roku życia — przekazał dr n. med. Paweł Grzesiowski. Dodał, że do marca trwa szczytowy okres zachorowań na grypę i wciąż nie jest za późno, by się zaszczepić. Sprawa jest poważna. W analogicznym okresie w poprzednim sezonie grypowym liczba zgonów wyniosła 1538, ale wtedy było 260 tys. zachorowań więcej niż teraz.
W sezonie 2025/2026 dostępne są nowe szczepionki na grypę, dostosowane do aktualnych szczepów wirusa grypy rekomendowanych przez WHO:
- Influvac Tetra, Vaxigrip Tetra, Efluelda Tetra.
- Najlepiej szczepić się we wrześniu-listopadzie, odporność rozwija się po około 2 tygodniach i trwa do 12 miesięcy, ale można jeszcze teraz.
- Szczepionka na grypę, to preparat zawierający inaktywowane (czyli: „zabite”) lub rekombinowane fragmenty wirusa grypy – nie powoduje choroby, ale pobudza organizm do wytworzenia odporności na dany rodzaj wirusa.
- Po podaniu szczepionki układ odpornościowy tworzy przeciwciała, które chronią przed zachorowaniem lub łagodzą przebieg infekcji w danym sezonie.
- Skład szczepionki zmienia się co roku, bo szczepy wirusa grypy stale mutują; WHO co sezon rekomenduje nową kombinację, w tym roku szczepimy się szczepionką na sezon 2025/2026.
- Szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na grypę, hospitalizacji i wystąpienia poważnych powikłań.
- Skutki uboczne: mogą obejmować miejscowe zaczerwienienie, lekki ból mięśni, gorączkę lub ogólne złe samopoczucie – zwykle ustępują w ciągu 1-2 dni.
Uwaga! Szczepionka przeciw grypie nie chroni w 100%, ale znacząco zmniejsza ryzyko zakażenia, ciężkiego przebiegu i groźnych powikłań, zwłaszcza u osób z grup ryzyka.
Szczepionki przeciw grypie
Każda z w/w wymienionych szczepionek przeciw grypie zawiera cztery zaktualizowane szczepy wirusa (A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria, B/Yamagata), co zapewnia szeroką ochronę przed zakażeniem w sezonie 2025/2026.
W sezonie 2025/2026 szczepienia są bezpłatne lub refundowane ze środków publicznych dla wybranych grup. Warto pamiętać, że rodzaj szczepionki wpływa na wysokość refundacji.
Refundacja i bezpłatne szczepienia na grypę 2025/2026:
- 100% refundacji: dzieci powyżej 6 miesiąca życia do 18 lat, osoby powyżej 65 lat, kobiety w ciąży.
- 50% refundacji: dorośli w wieku 18–64 lata (dodatkowo 50% refundacji przysługuje także na szczepionkę wysokodawkową dla osób 60+).
W zależności od rodzaju szczepionki pacjent z refundacją 50% zapłaci średnio od ok. 26 zł do ok. 81 zł.
Uwaga! Aby skorzystać z refundacji, potrzebna jest recepta od lekarza lub farmaceuty.
Jak i gdzie zaszczepić się przeciw grypie w sezonie?
Szczepienia ochronne przeciw grypie można wykonać w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej lub w wybranych aptekach. Podanie szczepionki jest poprzedzone kwalifikacją do szczepienia. Szczepienia w aptekach dostępne są tylko dla osób dorosłych. Pamiętaj też, że nie wszystkie apteki realizują szczepienia. Zapytaj w wybranej placówce o dostępność usługi lub sprawdź aktualną listę aptek na stronie https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece
Jak przygotować się do szczepienia przeciw grypie 2025/2026?
- upewnij się, że nie masz gorączki ani infekcji (wysoka gorączka, kaszel, złe samopoczucie, przeziębienie – najczęściej wykluczają szczepienie przeciwko grypie),
- poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i chorobach przewlekłych,
- jeśli wykonujesz również szczepienie przeciw COVID-19, lekarz może zalecić 2-3-dniowy odstęp, ale nie jest to wymagane.
Jak przebiega szczepieni?
- szczepionka na grypę w sezonie 2025/2026 podawana jest w formie wstrzyknięcia,
- cały zabieg trwa kilka minut,
- po podaniu zaleca się 15-minutową obserwację,
- szczepienie można wykonać w aptece lub przychodni – wymagana jest recepta, którą może wystawić lekarz rodzinny lub farmaceuta.
Po szczepieniu:
- może wystąpić miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, złe samopoczucie, objawy zazwyczaj ustępują samoistnie,
- unikaj forsownego wysiłku przez 1-2 dni po szczepieniu,
- jeśli objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.
Kiedy najlepiej wykonać szczepienie przeciwko grypie?
- Najlepszy moment na szczepienie 2025/2026 to wrzesień-listopad, najlepiej przed szczytem zachorowań na grypę, który zazwyczaj przypada na okres od października do marca.
- Jeśli planujesz szczepionkę w listopadzie/grudniu – nie przejmuj się, wciąż jest czas na zdobycie odporności przed wzrostem zachorowań na początku roku, kluczowa jest profilaktyka.
- Odporność rozwija się po ok. 2 tygodniach od momentu przyjęcia szczepionki – dlatego warto zaszczepić się przeciwko grypie jak najwcześniej.
Na jak długo wystarczy szczepienie na grypę?
- Czas trwania odporności po szczepionce zależy od wielu czynników, m.in. od jej rodzaju.
- Odporność utrzymuje się przez 6-12 miesięcy.
- Skład szczepionki zmienia się co roku, dlatego szczepienie należy powtarzać co sezon.
- Wysoka skuteczność utrzymuje się tylko wobec szczepów obecnych w danym sezonie jesienno-zimowym.
- Aby zachować odporność, szczep się przeciwko grypie raz w roku, najlepiej jesienią.
Każda osoba, od ukończenia 6. miesiąca życia, powinna pomyśleć o zaszczepieniu się przeciwko grypie. Szczególnie istotne jest to dla określonych grup ryzyka, które są wyjątkowo narażone na zachorowanie, ciężki przebieg choroby i powikłania pogrypowe.
Kto powinien szczególnie zadbać o szczepienie?
- osoby starsze (powyżej 65. roku życia),
- kobiety w ciąży,
- dzieci uczęszczające do żłobków i przedszkoli,
- osoby z osłabioną odpornością,
- osoby z chorobami serca i układu krążenia, oddechowego i neurologicznymi,
- pacjenci z cukrzycą, otyłością i niewydolnością nerek,
- osoby z chorobami przewlekłymi i po przeszczepach,
- pracownicy ochrony zdrowia, domów opieki i pomocy społecznej,
- osoby mieszkające z małymi dziećmi lub seniorami.
Pamiętaj! Decydując się na szczepienie, chronisz nie tylko siebie, ale również swoich bliskich, ograniczając ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa grypy w Twoim otoczeniu.
Szczepienia przeciw grypie – skutki uboczne szczepionki przeciw grypie są bezpieczne, a działania niepożądane – łagodne i krótkotrwałe.
Możliwe objawy po szczepieniu, powikłania i skutki uboczne szczepień na grypę to m.in.:
- ból w miejscu wykonania szczepienia,
- zaczerwienienie skóry w miejscu podania,
- obrzęk w miejscu wstrzyknięcia,
- niewielka gorączka (lekko podwyższona temperatura ciała),
- dreszcze,
- bóle mięśni,
- bóle stawów,
- bóle głowy,
- ogólne złe samopoczucie,
- zmęczenie,
- miejscowe zaczerwienienie skóry,
- rzadziej – reakcje alergiczne (świąd, pokrzywka).
Pamiętaj! Większość objawów ustępuje po 1-2 dniach. Objawy i skutki uboczne mogą się różnić – przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.