Miejskie Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w Krakowie

21 czerwca 2026

Edukacja prawna seniorów

  1. Strona główna
  2. Poradnik
  3. Artykuły
  4. Edukacja prawna seniorów

Edukacja prawna seniorów w Polsce jest realizowana przez różne programy i projekty, które mają na celu zwiększenie świadomości prawnej i umiejętności przeciwdziałania najczęstszym zagrożeniom prawnym. Jednym z najnowszych przykładów jest program „Świadomy Senior – Bezpieczny Senior”, obejmuje on osoby po ukończeniu 60 lat, ma na celu edukację w zakresie przeciwdziałania oszustwom, korzystania z internetu bezpiecznie, reagowania na przemoc domową, rozporządzania swoim majątkiem, korzystania z praw konsumenta i pacjenta, świadczeń emerytalnych. Generalnie ma dać seniorom wiedzę i umiejętności, jak lepiej chronić swoje bezpieczeństwo, pieniądze, majątek i prawa w codziennym życiu.

Program ten jest współtworzony przez Ministerstwo Sprawiedliwości i Pełnomocnika Rządu ds. Polityki Senioralnej oraz wojewodów 15 województw. Pilotaż programu odbył się w 2025 roku w województwie świętokrzyskim. Ministerstwo Sprawiedliwości zrealizowało go wspólnie z Ministrą do spraw Polityki Senioralnej, Wojewódzkim Urzędem Świętokrzyskim, Komendą Główną Policji, Ministrem Cyfryzacji oraz NASK – Państwowym Instytutem Badawczym. Pilotaż spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem seniorów. W 13 spotkaniach uczestniczyło prawie 1000 osób, które ukończyły 60 lat. Pierwsze spotkanie inauguracyjne programu odbyło się 22 maja 2026 w Lublinie. Dotychczas odbyły się spotkania inaugurujące programu w Lublinie, Gdańsku, Łodzi, Wieliczce, które zgromadziły liczne grono uczestników zainteresowanych tematyką bezpieczeństwa i ochrony swoich praw. Kolejne wydarzenia zaplanowano m.in. w Rzeszowie (10.07), Olsztynie (14.07) i Wrocławiu (22.07). Po wakacjach spotkania będą organizowane w kolejnych województwach. W kolejnych latach organizatorzy planują kontynuację programu na poziomie powiatowym.

Spotkania obejmą sześć bloków tematycznych realizowanych w formie szkoleń i cyklów edukacyjnych. Organizatorzy wybrali je na podstawie danych o przestępstwach wobec osób, które ukończyły 60 lat:

  • „Metoda na wnuczka” i inne przestępstwa przeciwko mieniu
  • Bezpieczeństwo w Internecie
  • Przemoc domowa – jak ją rozpoznać i przeciwdziałać
  • Testament, darowizna, umowa dożywocia – zarządzanie majątkiem
  • Świadomy konsument – ochrona praw konsumenta
  • Świadczenia emerytalne i prawa pacjenta

Każdy blok prowadzą eksperci z wieloletnią praktyką. Są to między innymi przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, Policji, notariatu oraz instytucji wspierających seniorów. Uczestnicy spotkań otrzymują broszurę „Warto wiedzieć”. Materiał rozwija tematy programu i pokazuje, jak stosować najważniejsze wskazówki w codziennych sytuacjach. Broszura wyjaśnia prostym językiem, gdzie szukać pomocy i z jakiego wsparcia można skorzystać. Dzięki temu uczestnicy mogą wrócić do najważniejszych informacji także po zakończeniu spotkania. Istotnym elementem programu są wystąpienia notariuszy, którzy wyjaśniają seniorom kwestie związane z bezpiecznym rozporządzaniem majątkiem, testamentami, darowiznami, umowami dożywocia czy pełnomocnictwami. To wiedza, która pozwala podejmować świadome decyzje i ograniczać ryzyko wykorzystania osób starszych przez nieuczciwe osoby.