Miejskie Centrum Opieki dla Osób Starszych, Przewlekle Niepełnosprawnych oraz Niesamodzielnych w Krakowie

20 stycznia 2026

Jakie obowiązki i prawa ma opiekun?

Obowiązki opiekuna osoby starszej – co musisz wiedzieć?

Opiekun – czy to zawodowy/profesjonalny, czy rodzinny/nieprofesjonalny/nieformalny – ma przede wszystkim obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, opieki i szacunku osobie starszej. Nie ma jednak obowiązku pełnej rezygnacji z własnego życia!

Obowiązki opiekuna domowego:

  • Codzienna pomoc dostosowana do potrzeb seniora
  • Monitorowanie zdrowia i reagowanie na pogorszenie stanu
  • Dbanie o kontakt z ochroną zdrowia
  • Zapewnienie godnych warunków życia i higieny

W przypadku opiekunów zawodowych dochodzą też:

  • Dokumentowanie opieki (raporty, karty pielęgnacyjne)
  • Przestrzeganie zasad etyki i poufności
  • Współpraca z zespołem medycznym

Jakie prawa ma opiekun?

  1. Prawo do wsparcia ze strony państwa – m.in. zasiłki, usługi opiekuńcze z MOPS/OPS
  2. Prawo do odpoczynku – przerwy w opiece są ważne dla zdrowia psychicznego
  3. Prawo do informacji medycznej – jeśli senior wyrazi zgodę
  4. Prawo do opieki zastępczej – w formie tzw. opieki wytchnieniowej
  5. Prawo do zabezpieczenia formalnego opieki – np. poprzez orzeczenie niepełnosprawności seniora i ustanowienie opiekuna prawnego

Kiedy trzeba udać się do lekarza lub specjalisty?

  • Gdy senior ma nagłe pogorszenie stanu – np. gorączka, silne osłabienie, upadek
  • Gdy pojawiają się objawy demencji lub depresji
  • Jeśli opiekun odczuwa wypalenie, zmęczenie, przytłoczenie – warto skorzystać z pomocy psychologa
  • Kiedy trudno samodzielnie zapewnić odpowiedni poziom opieki – warto rozważyć wsparcie z zewnątrz

Opieka to akt odwagi i miłości, ale wymaga wsparcia

Opieka nad osobą starszą to ogromne wyzwanie – fizyczne, emocjonalne i organizacyjne. Ale nie musisz być w tym sam! W Polsce coraz więcej jest form pomocy: zasiłki, usługi opiekuńcze, opieka wytchnieniowa, grupy wsparcia, poradnie geriatryczne.

Opieka wytchnieniowa to program wsparcia dla członków rodzin lub opiekunów osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, który ma na celu odciążenie ich w codziennych obowiązkach opiekuńczych, co pozwala opiekunom na odpoczynek i regenerację.  Program realizowany jest przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Do takiego programu przystąpiło także Miejsce Centrum Opieki w Krakowie przy ulicy Wielickiej. Zachęcamy do skorzystania z oferty pomocy.

Dbaj o seniora – ale nie zapominaj o sobie. Dobry opiekun to taki, który potrafi prosić o pomoc, dbać o swój sen, zdrowie i odpoczynek. Bo tylko wtedy opieka może być naprawdę trwała i pełna godności – dla obu stron.

Źródła:

  • WHO: Ageing and health
  • Elder care: Tips for caregivers
  • Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej – programy opieki wytchnieniowej
  • Alzheimer Europe „Informacje dla opiekunów”
  • Caregiver stress in aging societies – systematic review